Kusukela ngo-2020, kubikwe amacala angu-3,508 e-African swine fever emazweni nasezifundeni ezingu-19 lapho kutholakale khona amacala angu-963 ezingulube zomdabu kanye namacala angu-2,545 engulube yasendle.
Inani lamacala likhula njalo.
Ngakho-ke kubaluleke kakhulu ukuvimbela nokulawula umkhuhlane wezingulube wase-Afrika, yini esingayenza?
Nakuba kungekho mikhiqizo yokugoma ephumelelayo yokuvimbela umkhuhlane wezingulube wase-Afrika emhlabeni, izinga lokushisa eliphezulu kanye nesibulali-magciwane kungabulala ngempumelelo igciwane, ngakho-ke ukwenza umsebenzi omuhle ekuvikeleni ukuphepha kwezilwane epulazini kuyisihluthulelo sokuvimbela nokulawula umkhuhlane wezingulube wase-Afrika. Ngakho-ke singaqhubeka kulezi zici ezilandelayo:
1. Ukuqinisa ukuqapha kokuhlukaniswa kanye nokuvimbela ukudluliselwa kwezingulube nemikhiqizo yazo endaweni enesifo; Ukulawula ngokuqinile ukungena kwabantu, izimoto nezilwane ezisengozini emapulazini; Lapho bengena futhi bephuma emapulazini nasezindaweni zokukhiqiza, abasebenzi, izimoto nezinto kufanele zihlanzwe ngokucophelela.
2. Ukugcina izingulube ziseduze ngangokunokwenzeka, ukuthatha izinyathelo zokuzihlukanisa kanye nokuzivikela, kanye nokuzama ukugwema ukuxhumana nezingulube zasendle kanye namakhizane athambile anemiphetho ebuthuntu. Nokuqinisa ukuhlolwa kwendlu yezingulube, ukubheka isimo sengqondo sengulube, uma ikhona ingulube enesifo, ukubika kumuntu othintekayo ngesikhathi esifanayo, ukuthatha izinyathelo zokulawula ukuzihlukanisa noma ukubulala;
3. Ama-slops noma izinsalela azivunyelwe ukupha izingulube. Ama-slops aphiwa izingulube ayimbangela enkulu yokusabalala komkhuhlane wezingulube e-Afrika. Kodwa epulazini lezingulube lomndeni waseShayina, ukudla ama-swill kuseyinto evamile, kudingeka uqaphele.
4. Ukuqinisa ukubulala amagciwane emapulazini nasemsebenzini. Abasebenzi bokubulala amagciwane kufanele bagqoke izicathulo zokuzivikela nezingubo. Abantu kufanele bahlanzwe eshaweni, bahlanzwe nge-spray, izingubo, izigqoko, nezicathulo kufanele zicwiliswe futhi zihlanzwe.
Isitshalo se-Sensitar esikhipha izilwane ezifile singasiza ekwelapheni ingulube efile futhi sivimbele ukusabalala komkhuhlane wezingulube wase-Afrika
Isitshalo Sokunikeza I-Sensitar sisebenza kahle kakhulu, sinobuthi, sihlanza inzalo.
Ishadi lokugeleza kokusebenza:
Izinto ezingavuthiwe–ukuchoboza–ukupheka–ukucindezela uwoyela–uwoyela nokudla
Umkhiqizo wokugcina uzoba yimpuphu namafutha, ukudla kungasetshenziselwa ukudla kwezinkukhu, amafutha azosetshenziselwa uwoyela wezimboni.
Isikhathi sokuthunyelwe: Ephreli-07-2020

